Opublikowano 4 listopada 2026. Autor: Alan Kolkowski, radca prawny, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Toruniu, nr wpisu Tr-1138.

Dlaczego udostępniam ten wzór?

Samo oświadczenie o sankcji kredytu darmowego to jedna strona tekstu. Nie ma w nim nic tajemniczego i nie widzę powodu, abyś miał za to płacić. Trudne jest to, co dzieje się przed nim i po nim, czyli np. ustalenie, czy umowa rzeczywiście narusza ustawę, i spór z bankiem, jeżeli bank oświadczenia nie uzna. Tym zajmuję się zawodowo! Wzór daję każdemu, kto chce zrobić pierwszy krok sam.

Ten tekst jest dla Ciebie, jeżeli masz kredyt gotówkowy, ratalny albo konsolidacyjny, spłacasz go albo niedawno spłaciłeś i słyszałeś, że „trzeba wysłać oświadczenie do banku”.

Po co Ci jest potrzebne to oświadczenie?

Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, jeżeli kredytodawca naruszył określone przepisy tej ustawy, konsument (czyli Ty), po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy, w terminie i w sposób ustalony w umowie.

Kluczowe są słowa „po złożeniu oświadczenia”, ponieważ sankcja nie działa sama z siebie, tylko dopiero wtedy, gdy konsument z niej skorzysta. Kiedy to zrobisz, umowa wiąże dalej, ale tak, jakby od początku nie przewidywała odsetek i innych kosztów kredytu. Kapitał oddajesz nadal według umowy, zwykle w ratach. Możesz jednak odzyskać to, co zapłaciłeś ponad kapitał!

Wyjątkiem są koszty ustanowienia zabezpieczenia kredytu przewidziane w umowie. Te konsument ponosi zawsze (art. 45 ust. 4).

Zanim napiszesz: sprawdź, czy w umowie jest naruszenie.

Oświadczenie działa tylko wtedy, gdy kredytodawca rzeczywiście naruszył jeden z przepisów wymienionych w art. 45 ust. 1. Wysłanie oświadczenia „na wszelki wypadek” niczego nie zmieni, a bank na pewno odpowie, że sankcja Ci nie przysługuje.

Dobra wiadomość jest taka, że nie trzeba wykazać wszystkich naruszeń. Sąd Najwyższy w wyroku z 8 lipca 2026 r. (II CSKP 89/26) wskazał, że dla oceny skuteczności skorzystania z sankcji kredytu darmowego wystarczające jest wykazanie jednego z naruszeń, o których mowa w art. 45 ust. 1.

Analizując umowę, sprawdzam między innymi:

To nie jest pełna lista przepisów z art. 45 ust. 1. Do pełnej oceny trzeba przeczytać nie tylko umowę, ale również dołączony do niej formularz informacyjny i harmonogram, a przy RRSO także przeliczyć podane kwoty.

Pamiętaj o formie: na papierze i z podpisem.

Ustawa mówi o oświadczeniu pisemnym. Do zachowania formy pisemnej wystarcza własnoręczny podpis na dokumencie z treścią oświadczenia (art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego). Równoważna jest forma elektroniczna, czyli dokument podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 78¹ k.c.). Zwykły e-mail nie spełnia tego wymogu!

W literaturze przyjmuje się, że formę pisemną zastrzeżono tu dla celów dowodowych, a nie pod rygorem nieważności. Nie ryzykowałbym jednak e-maila ani wiadomości w bankowości internetowej. Jeżeli dojdzie do sporu, to Ty będziesz musiał wykazać, że oświadczenie złożyłeś, kiedy i jakiej treści. Z przezorności lepiej więc mieć podpisany dokument z potwierdzeniem odbioru, który rozwiąże ten problem, zanim się pojawi.

Jeżeli kredyt brały dwie osoby, na przykład małżonkowie, to podpiszcie oświadczenie oboje, wspólnie, aby oba Wasze podpisy znajdowały się na dokumencie. Jeżeli zaś składacie je przez pełnomocnika, to pamiętajcie o dołączeniu pełnomocnictwa.

Do kogo i jak wysłać?

Oświadczenie składa się kredytodawcy, czyli najczęściej bankowi, który udzielił kredytu. Adres znajdziesz w umowie. Jeżeli bank podał w niej adres do korespondencji, możesz skorzystać z tego adresu. Najlepiej będzie wysłać je listem poleconym za potwierdzeniem odbioru (tzw. zwrotka) albo złożyć w oddziale za potwierdzeniem na kopii. Koniecznie zachowaj zarówno kopię oświadczenia, dowód nadania, jak i potwierdzenie odbioru!

Jeżeli dostałeś zawiadomienie, że kredytodawca sprzedał Twój dług innej firmie, sprawa robi się trudniejsza. W takiej sytuacji nie wysyłałbym oświadczenia bez porady u profesjonalnego pełnomocnika.

Termin: rok od wykonania umowy.

Uprawnienie do sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5). Oświadczenie możesz złożyć w każdej chwili, nawet w trakcie spłaty! Po spłacie natomiast masz na to rok. Aktualnie przeważa pogląd, że chodzi o dzień, w którym obie strony wykonały umowę, czyli zwykle o dzień całkowitej spłaty kredytu. Warto jednak pamiętać, że sądy nie są tu jednomyślne.

Pamiętaj, że oświadczenie jest złożone dopiero wtedy, gdy dotrze do kredytodawcy w taki sposób, że mógł się z nim zapoznać (art. 61 § 1 k.c.). Liczy się więc doręczenie, a nie dzień nadania! Dlatego przy kredycie spłaconym prawie rok temu nie zostawiaj wysyłki na ostatnie dni!

Oświadczenie możesz złożyć także wtedy, gdy kredytodawca już pozwał Cię o zapłatę. To jednak sytuacja, w której lepiej zaufać profesjonalnemu pełnomocnikowi, ponieważ trzeba pilnować terminów procesowych, które potrafią być zawiłe, a konsekwencje ich niedotrzymania dotkliwe.

Co powinno się znaleźć w oświadczeniu?

  1. Twoje dane i dane kredytodawcy. Imię, nazwisko, adres, a po drugiej stronie pełna nazwa i adres kredytodawcy.
  2. Oznaczenie umowy. Numer i data zawarcia, żeby nie było wątpliwości, której umowy dotyczy oświadczenie.
  3. Samo oświadczenie. Jasne zdanie, że korzystasz z sankcji kredytu darmowego na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim.
  4. Wskazanie naruszeń. Przepis nie wymaga uzasadnienia, ale radzę je podać. Bank od razu wie, o co chodzi, a Ty pokazujesz, że oświadczenie ma podstawę. Zaznacz, że wyliczenie nie jest zamknięte.
  5. Wezwanie do zwrotu. Zwrot tego, co zapłaciłeś ponad kapitał, staje się wymagalny po wezwaniu (art. 455 k.c.), więc warto wezwać do zapłaty od razu, z terminem i numerem rachunku.
  6. Wniosek o nowy harmonogram. Jeżeli kredyt jest jeszcze spłacany, możesz zażądać harmonogramu spłaty (art. 37 ust. 1 ustawy) uwzględniającego sankcję.
  7. Własnoręczny podpis. Każdej osoby, która była stroną umowy jako kredytobiorca.

Wzór oświadczenia.

Wzór możesz skopiować poniżej albo pobrać w formacie Word. Fragmenty w nawiasach kwadratowych uzupełnij albo usuń.

[Miejscowość], [data]

[Imię i nazwisko]
[Adres]

[Pełna nazwa kredytodawcy]
[Adres siedziby albo adres do korespondencji wskazany w umowie]

Oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego

Dotyczy: umowy [kredytu konsumenckiego / pożyczki] nr [numer] z dnia [data zawarcia].

1. Na podstawie art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim oświadczam, że korzystam z sankcji kredytu darmowego w odniesieniu do powyższej umowy. Kredyt zwrócę bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy, w terminie i w sposób ustalony w umowie.

2. Podstawą oświadczenia jest naruszenie przez kredytodawcę przepisów wymienionych w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności:
[wybierz i krótko opisz, na przykład:]
– art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy: rzeczywista roczna stopa oprocentowania i całkowita kwota do zapłaty zostały podane nieprawidłowo, ponieważ [opis],
– art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy: umowa nie określa jasno [opis],
– [inne naruszenie i jego opis].
Powyższe wyliczenie nie jest wyczerpujące.

3. Wzywam do zwrotu kwoty [kwota] zł, stanowiącej sumę zapłaconych przeze mnie do dnia [data] odsetek i innych kosztów kredytu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego pisma, na rachunek bankowy nr [numer rachunku].

4. [Jeżeli kredyt jest spłacany:] Na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim wnoszę o przesłanie harmonogramu spłaty uwzględniającego skutki tego oświadczenia.

[własnoręczny podpis każdego kredytobiorcy]

[Załącznik, jeżeli oświadczenie składa pełnomocnik: pełnomocnictwo]

Wzór jest ogólny. Nie zastępuje analizy konkretnej umowy i nie przesądza, że sankcja Ci przysługuje.

Co dzieje się po wysłaniu?

Przygotuj się na to, że kredytodawca może oświadczenia nie uznać i odpisać, że umowa jest prawidłowa, a raty pozostają bez zmian. Wtedy pojawia się pokusa, żeby od razu płacić same raty kapitałowe. Odradzam robienie tego na własną rękę! Jeżeli bank nie uznaje sankcji, potraktuje każdą niższą wpłatę jako zaległość, a to może skończyć się naliczaniem odsetek za opóźnienie, a nawet wypowiedzeniem umowy! Decyzję o wysokości wpłat warto podjąć z prawnikiem, po przeczytaniu odpowiedzi banku.

Jeżeli bank nie zwróci pieniędzy w terminie z wezwania, zostaje sąd. Tam trzeba wykazać konkretne naruszenie, a często także przedstawić szczegółowe wyliczenie, na przykład prawidłowej RRSO. Sądy jednak wciąż orzekają w tych sprawach różnie, a kredytodawca będzie bronił swojej umowy.

Kiedy warto pokazać umowę prawnikowi?

Oświadczenie napiszesz sam. Wcześniej warto jednak wiedzieć, czy umowa ma wadę, którą da się obronić w sądzie, i ile realnie wynosi roszczenie. Jeżeli kredyt jest spłacany, warto też ustalić, jak płacić po wysłaniu oświadczenia.

Jeżeli masz kredyt gotówkowy, ratalny albo konsolidacyjny, spłacany albo spłacony w ciągu ostatniego roku, zachęcam do przesłania umowy, formularza informacyjnego i harmonogramu do Kancelarii. Ocenimy, czy są podstawy do sankcji kredytu darmowego, a jeżeli ich nie ma, powiemy o tym wprost. Jeżeli oświadczenie już wysłałeś i bank odmówił, dołącz jego odpowiedź. Doradzimy Ci, czy jeszcze coś możemy z tym zrobić.

Więcej o tym, jak wygląda współpraca i ile kosztuje analiza, przeczytasz na stronie Sankcja kredytu darmowego.

Alan Kolkowski, radca prawny, Kancelaria Radcy Prawnego K-Law Alan Kolkowski, Toruń. Tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny na 3 listopada 2026 r.

Zobacz też.