Jeżeli masz spór z bankiem, zacznij od nazwania produktu, którego spór dotyczy. Od tego zależy wszystko dalej: podstawa prawna, terminy, koszt sprawy i to, czy w ogóle warto ją prowadzić. Kredyt frankowy, kredyt w euro, kredyt gotówkowy, kredyt oparty o WIBOR i nieautoryzowana transakcja na koncie to pięć różnych spraw, które łączy wyłącznie to, że po drugiej stronie stoi bank.
Poniżej rozpisuję to tak, jak sam prowadzę pierwszą rozmowę z klientem: najpierw ścieżka, potem terminy, potem dokumenty, na końcu pieniądze.
Krok 1. Ustal, którą ścieżką idzie Twoja sprawa.
Sześć najczęstszych sytuacji, z którymi ludzie przychodzą do kancelarii, i to, czego można w nich dochodzić.
- Kredyt powiązany z frankiem szwajcarskim, wciąż spłacany. Roszczenie o ustalenie nieważności umowy i o rozliczenie z bankiem. Od 7 sierpnia 2026 r. działa tu nowa ustawa: obowiązek płacenia rat wstrzymuje się z mocy prawa z chwilą doręczenia bankowi pozwu. Szczegóły opisałem na podstronie Sprawy frankowe.
- Kredyt frankowy już spłacony. Spłata nie zamyka drogi. Roszczenie o zwrot świadczeń nie przedawnia się od dnia zawarcia umowy, tylko od momentu, w którym konsument dowiedział się o wadliwości umowy. Zobacz: Spłacony kredyt frankowy.
- Kredyt powiązany z euro. Ten sam mechanizm prawny co przy frankach, inna procedura: ustawa z 2026 r. dotyczy wyłącznie franka, więc wstrzymanie rat wymaga wniosku o zabezpieczenie. Zobacz: Kredyt w EURO.
- Kredyt gotówkowy, ratalny albo konsolidacyjny. Jeżeli bank naruszył obowiązki informacyjne, wchodzi w grę sankcja kredytu darmowego: zwrot samego kapitału, bez odsetek i pozostałych kosztów. Dotyczy kredytów konsumenckich do 255 550 zł (art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Zobacz: Sankcja kredytu darmowego.
- Kredyt złotowy oparty o WIBOR. Obszar nowy i prawnie niepewny, orzecznictwo dopiero się kształtuje i jest niejednolite. Nie twierdzę, że to „drugie franki”. Zobacz: WIBOR.
- Ktoś wyprowadził pieniądze z Twojego konta. To nieautoryzowana transakcja płatnicza. Bank ma obowiązek zwrócić kwotę do końca następnego dnia roboczego po zgłoszeniu, a ciężar udowodnienia, że transakcję autoryzowałeś, spoczywa na banku, nie na Tobie. Zobacz: Nieautoryzowane transakcje.
Osobną sytuacją jest propozycja ugody od banku. Ugoda jest zwykle nieodwracalna, dlatego ma sens policzenie, ile realnie zyskujesz i tracisz w porównaniu z drogą sądową, zanim ją podpiszesz. Temu służy audyt ugody bankowej.
Krok 2. Sprawdź, czy nie biegnie termin.
To jedyna część tego tekstu, która bywa naprawdę pilna. Część terminów jest nieodwracalna, a ich upływ zamyka sprawę niezależnie od tego, jak dobre są argumenty.
- 13 miesięcy przy nieautoryzowanej transakcji. Jeżeli nie zgłosisz jej w tym terminie, roszczenia wobec banku wygasają (art. 44 ust. 2 ustawy o usługach płatniczych). Termin biegnie od dnia obciążenia rachunku.
- Rok od wykonania umowy przy sankcji kredytu darmowego. Uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim). W orzecznictwie sądów odwoławczych przeważa dziś stanowisko, że chodzi o wykonanie umowy przez obie strony, czyli praktycznie o spłatę kredytu, ale kwestia jest sporna i czeka na rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego. Dopóki nie jest rozstrzygnięta, z oświadczeniem nie warto zwlekać.
- Sześć miesięcy na oświadczenie o przyjęciu albo odrzuceniu spadku, licząc od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania (art. 1015 § 1 Kodeksu cywilnego).
- Pięć lat na zachowek, licząc od ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 Kodeksu cywilnego).
Przy kredytach frankowych i kredytach w euro terminu, który przepada z dnia na dzień, zwykle nie ma, ale zwlekanie ma inny koszt: przez cały ten czas płacisz raty wyliczone na podstawie umowy, którą kwestionujesz.
Krok 3. Zbierz dokumenty.
Do pierwszej oceny sprawy wystarczy mniej, niż większość osób sądzi.
- Umowa kredytu wraz z regulaminem i aneksami. To dokument podstawowy. Przy sprawach frankowych i sprawach o kredyt w euro dopiero z niego widać, czy w umowie jest klauzula przeliczeniowa odsyłająca do tabeli kursowej banku.
- Zaświadczenie banku o wysokości spłat. Potrzebne do policzenia roszczenia, nie do oceny, czy sprawa jest do prowadzenia. Banki wydają je na wniosek, zwykle odpłatnie.
- Harmonogram spłaty. Przy sankcji kredytu darmowego bywa najważniejszym dokumentem w sprawie. Kredytobiorca ma prawo dostać go bezpłatnie, na wniosek, w każdym czasie trwania umowy (art. 37 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim).
- Korespondencja z bankiem. Reklamacja, odpowiedź banku, propozycja ugody, wezwanie do zapłaty.
Jeżeli nie masz kompletu, to nie jest powód, żeby odkładać rozmowę. Brakujące dokumenty da się uzupełnić w toku sprawy, a część z nich bank ma obowiązek wydać.
Krok 4. Policz, ile to kosztuje.
W sporze konsumenta z bankiem opłata sądowa jest ograniczona ustawowo. Zgodnie z art. 13a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych od strony będącej konsumentem przy wartości przedmiotu sporu ponad 20 000 zł pobiera się opłatę stałą 1000 zł. To wyjątek od zasady, według której opłata wynosi 5 % wartości sporu. Przy roszczeniu o 300 000 zł różnica wynosi 14 000 zł.
Po stronie kancelarii wygląda to tak:
- Analiza umowy kredytu frankowego i kredytu w euro: bezpłatna. Dostajesz odpowiedź, czy widzę sprawę, także wtedy gdy brzmi ona „nie”.
- Analiza przy sankcji kredytu darmowego, sprawach o WIBOR i audycie ugody: 615 zł brutto. Przy sankcji kredytu darmowego kwota ta jest zaliczana na poczet wpłaty wstępnej, jeżeli zdecydujesz się prowadzić sprawę w ciągu sześciu miesięcy.
- Prowadzenie sprawy: wynagrodzenie podstawowe plus premia od wyniku. Stawki są podane wprost na każdej podstronie usługowej, więc znasz je, zanim zadzwonisz.
Czego nie robić.
Trzy błędy, które widzę najczęściej.
Nie przestawaj płacić rat na własną rękę. Wstrzymanie spłaty z mocy prawa dotyczy wyłącznie kredytów powiązanych z frankiem szwajcarskim i zaczyna działać dopiero z chwilą doręczenia bankowi pozwu. Zaprzestanie płatności bez podstawy prawnej to prosta droga do wypowiedzenia umowy i wpisu do rejestrów dłużników.
Nie podpisuj ugody pod presją terminu. „Oferta ważna do końca miesiąca” to argument sprzedażowy, nie prawny. Warunki ugody warto policzyć na spokojnie.
Nie zakładaj, że sprawa jest przegrana, bo kredyt został spłacony. Ani przy kredytach frankowych, ani przy sankcji kredytu darmowego spłata sama w sobie nie zamyka drogi. Przy sankcji kredytu darmowego bywa wręcz odwrotnie: po całkowitej spłacie rozliczenie jest prostsze do policzenia.
Co dalej.
Jeżeli po tej lekturze wiesz już, którą ścieżką idzie Twoja sprawa, wejdź na właściwą podstronę i przeczytaj szczegóły. Jeżeli nie wiesz, napisz albo zadzwoń: ustalenie, o jaki produkt chodzi i czy biegnie jakiś termin, zajmuje zwykle kilka minut rozmowy.
Prowadzę sprawy osobiście, od pierwszej analizy po prawomocny wyrok, a o szansach mówię wprost, także wtedy gdy są niskie.
Zobacz też.
- Sankcja kredytu darmowegoBank grozi wypowiedzeniem umowy po oświadczeniu o sankcji kredytu darmowego. Co robić?
- Sankcja kredytu darmowegoOświadczenie o sankcji kredytu darmowego: wzór i co trzeba o nim wiedzieć