Najciekawszy przepis ustawy frankowej nie dotyczy rat. Dotyczy kosztów procesu, a konkretnie sytuacji, w której bank potrąca kapitał już w toku sprawy.
Układ znany z wielu postępowań: bank składa oświadczenie o potrąceniu po wytoczeniu powództwa, powództwo w tej części zostaje oddalone, a przy rozliczaniu kosztów według wyniku sprawy konsument, który wygrał co do zasady, bywa traktowany jak strona częściowo przegrywająca.
Koszty przy potrąceniu ponosi bank
Art. 5 ust. 1 ustawy z 29 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 985) zmienia ten układ: jeżeli kredytodawca złożył oświadczenie o potrąceniu po wytoczeniu powództwa, a konsument nie zakwestionował zasadności potrącenia, kredytodawca ponosi koszty procesu w części, w jakiej powództwo zostało oddalone wskutek uwzględnienia potrącenia, niezależnie od wyniku sprawy.
Art. 5 ust. 2 rozciąga tę zasadę na umorzenie postępowania wskutek cofnięcia pozwu, które było reakcją na potrącenie. Art. 19 przenosi ten sam mechanizm na potrącenia złożone jeszcze przed 7 sierpnia 2026 r., o ile sprawa pozostaje w toku, a konsument potrącenia nie kwestionował albo odstąpił od jego kwestionowania.
Zwrot połowy opłaty do 7 lutego 2027 r.
Jest i drugi przepis o pieniądzach, który łatwo przeoczyć. Art. 16: sąd z urzędu zwraca połowę uiszczonej opłaty od cofniętego pozwu, cofniętej apelacji oraz cofniętej skargi kasacyjnej, także wtedy, gdy cofnięcie nastąpiło po rozpoczęciu posiedzenia (a przy skardze kasacyjnej po jej przyjęciu do rozpoznania). Warunek: cofnięcie nie później niż 6 miesięcy od dnia wejścia ustawy w życie, czyli do 7 lutego 2027 r.
Ustawa frankowa to nie tylko wstrzymanie rat. To także przemodelowanie ryzyka kosztowego po obu stronach sporu, i to akurat jest zmiana, którą warto przeliczyć w każdej toczącej się sprawie. Prowadzisz spór z bankiem albo dopiero go rozważasz? Zajrzyj na stronę spraw frankowych.
Alan Kolkowski, radca prawny, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Toruniu, nr wpisu Tr-1138. Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.